Długotrwała stabilizacja choroby po immunoterapii konsolidującej w niedrobnokomórkowym raku płuca (NDRP) u chorego z ekspresją PD-L1<1%
Prezentowany przypadek opisuje 65-letniego pacjenta z rozpoznanym rakiem gruczołowym (adenocarcinoma) płuca prawego. Kluczowym osiągnięciem terapeutycznym jest tutaj utrzymanie pełnej kontroli choroby przez ponad 20 miesięcy od zakończenia leczenia durwalumabem. Przebieg choroby podkreśla znaczenie dyscypliny terapeutycznej oraz potencjał immunoterapii w indukowaniu trwałej odpowiedzi u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka (aktywny palacz).
Wiek: 65 lat
Płeć: mężczyzna
Główne objawy: kaszel, bóle w okolicy barku
Choroby współistniejące:
nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hipercholesterolemia
Wywiad tytoniowy:
72 paczkolata (aktywny palacz w momencie diagnozy)
Stan sprawności:
stabilny w trakcie i po leczeniu
Wyniki badań:
Badanie TK klatki piersiowej z objęciem nadbrzusza
05.04.2023
Diagnostyka i rozpoznanie
Początek drogi:
Pacjent zgłosił się z uporczywym kaszlem oraz bólami w okolicy barku, co sugerowało zaawansowanie miejscowe nowotworu.
Rozpoznanie histopatologiczne:
Rak gruczołowy (Adenocarcinoma) płuca prawego (NDRP).
Stopień zaawansowania:
CT4N2 III
Diagnostyka obrazowa (kontrolna):
Badanie TK z kwietnia 2023 r. wykonane w trakcie immunoterapii potwierdziło stabilizację zmian po przebytym leczeniu radykalnym.
NDRP
PD-L1<1%
T4N2M0
Strategia terapeutyczna: walka o skuteczność
Zespół wielodyscyplinarny (MDT) z uwagi na stan chorego oraz rozpoznanie podjął decyzję o zastosowaniu radykalnego leczenia nieoperacyjnego opartego o chemioradioterapię i konsolidację durwalumabem.
Zastosowany schemat:
1. Radiochemioterapia jednoczasowa (cCRT): * Radioterapia:
Napromienianie obszaru guza płuca prawego oraz zajętych węzłów chłonnych dawką całkowitą 60 Gy.
- Chemioterapia: 2 cykle wg schematu PN (cisplatyna + winorelbina).
- Czas trwania: Od 10.10.2022 do 23.11.2022 r.
2. Immunoterapia konsolidująca:
Durwalumab wdrożony w celu poprawy przeżycia całkowitego (w oparciu o dane z badania PACIFIC dotyczące pięcioletniego przeżycia).
- Dawkowanie: Pacjent otrzymał 13 podań leku.
- Czas trwania: Od 17.01.2023 do 19.12.2023 r.
Kluczowe momenty i przebieg terapii
1. Dobra tolerancja:
Pacjent przeszedł cały proces radykalnego leczenia i roczną konsolidację bez istotnych powikłań, co przy wywiadzie 72 paczkolat i cukrzycy jest wynikiem bardzo dobrym.
2. Trwałość odpowiedzi:
W okresie obserwacji - t.j. do grudnia 2023 nie stwierdzono progresji choroby. Odpowiedź na leczenie utrzymuje się. Badanie kontrolne TK klatki piersiowej i nadbrzusza z dnia 18/06/2025 potwierdza długoletnią odpowiedź co świadczy o pełnej kontroli choroby dzięki zastosowanemu radykalnemu leczeniu nieoperacyjnemu z zastosowaniem konsolidacji durwalumabem.
3. Status aktualny:
Badanie kontrolne TK klatki piersiowej i nadbrzusza z dnia 18.06.2025 potwierdza pełną kontrolę procesu nowotworowego.
Konkluzja:
W codziennej praktyce onkologicznej łatwo zniechęcić się statystykami dotyczącymi rokowania w zaawansowanym NDRP. Przypadek 65-letniego chorego - palacza, z licznymi obciążeniami, niskim PD-L1, w stadium IIIB — pokazuje, że dobrze poprowadzona, wieloetapowa terapia może przynieść trwałą i znaczącą korzyść kliniczną nawet u chorych o wyjściowo niekorzystnym profilu.
Decyzja o radykalnej cCRT z następową roczną konsolidacją durwalumabem nie była eksperymentalna — była zgodna z aktualnym standardem postępowania. To, co czyni ten przypadek wartym zapamiętania, to konsekwencja w realizacji standardu: kompletna diagnostyka, decyzja MDT, ukończenie pełnego cyklu leczenia, regularna obserwacja. Każdy z tych elementów jest osiągalny w praktyce klinicznej każdego ośrodka.
Tego typu obserwacje powinny umacniać klinicystów w przekonaniu, że wybór ścieżki PACIFIC u kwalifikujących się chorych w III stopniu NDRP jest decyzją słuszną i klinicznie uzasadnioną — niezależnie od ekspresji PD-L1, wieku i obciążeń, jeśli stan sprawności pacjenta na to pozwala.
Zważywszy powyższe argumenty warto przyjąć że:
- Standard PACIFIC powinien być rutynowo rozważany u każdego chorego w III stopniu zaawansowania NDRP, który nie kwalifikuje się do leczenia operacyjnego, ukończył cCRT bez progresji i znajduje się w dobrym stanie sprawności.
- Niska ekspresja PD-L1 (<1%) nie jest przeciwwskazaniem do konsolidacji durwalumabem — opisany przypadek potwierdza możliwość uzyskania długotrwałej kontroli choroby również w tej grupie.
- Czas ma znaczenie: dążenie do możliwie szybkiego rozpoczęcia immunoterapii po zakończeniu radioterapii zwiększa prawdopodobieństwo uzyskania optymalnej odpowiedzi
- Dobra współpraca interdyscyplinarna (pulmonolog, radioterapeuta, onkolog kliniczny, patolog) jest warunkiem powodzenia leczenia w III stopniu NDRP.
- Trwała stabilizacja choroby po zakończeniu leczenia to realny scenariusz kliniczny - warto o nim informować chorych jako o uzasadnionej, choć niegwarantowanej możliwości
To historia pokazująca, jak skuteczna potrafi być medycyna oparta na dowodach: pacjent z trudnym rokowaniem cieszy się dziś życiem wolnym od progresji nowotworu