Od indukcji do konsolidacji. Elastyczna strategia leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) w stadium IIIB — gdy anatomia zmienia plan
65-letni mężczyzna, była palacz (40 paczko-lat), z rakiem płaskonabłonkowym płuca lewego. Zakwalifikowany do radykalnej radiochemioterapii (cCRT) z konsolidacją durwalumabem. Na etapie planowania chemioradioterapii pojawiła się całkowita niedodma płuca lewego - wymusiło to zmianę strategii. Wprowadzenie 1 kursu chemioterapii indukcyjnej (PN) przed cCRT pozwoliło na pełne ustąpienie niedodmy w 2 tygodnie i wiarygodne zaplanowanie napromieniania.
Po cCRT (66 Gy + 2 kursy PN) - odpowiedź częściowa (PR) wg RECIST 1.1. Po rocznej konsolidacji durwalumabem - stabilizacja choroby (SD) utrzymująca się do października 2025 r., bez istotnych działań niepożądanych
Źródło fotografii: Adobe Stock
Wiek: 65 lat
Płeć: mężczyzna
Główne objawy: kaszel, zmęczenie
Choroby współistniejące:
nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, nadczynność tarczycy, kamica pęcherzyka żółciowego
Status palenia:
były palacz, 40 paczko-lat
Histologia: Rak płaskonabłonkowy
PD-L1: 5%
Stopień zaawansowania:
cT3N2M0 – stadium IIIB
Diagnostyka molekularna:
EGFR–, ALK–, ROS1– (Diagnostyka molekularna: brak mutacji aktywujących)
Rozpoznanie
NDRP
T3N2M0
Między kwalifikacją do leczenia radykalnego a rozpoczęciem radioterapii doszło do całkowitej niedodmy płuca.
- znika wiarygodny obraz objętości guza,
- aktualne dane z PET-FDG przestają odpowiadać rzeczywistości,
- ryzyko nadmiernego napromieniania zdrowego miąższu płuca rośnie,
- każdy tydzień zwłoki = utrata szansy na radykalność postępowania
Decyzja MDT:
Chemioterapia indukcyjna. 1 kurs chemioterapii okazał się wystarczający - po 14 dniach niedodma ustąpiła całkowicie, umożliwiając wykonanie pierwotnego planu cCRT.
Ścieżka terapeutyczna
Chemioterapia indukcyjna
1 cykl PN (cisplatyna + winorelbina) → rozprężenie płuca, ustąpienie niedodmy w 2 tygodnie.
cCRT
66 Gy w 33 frakcjach + 2 cykle PN; tolerancja dobra.
Ocena po cCRT
odpowiedź częściowa (PR) wg RECIST 1.1.
Konsolidacja durwalumabem
pełen rok leczenia, bez klinicznie istotnych działań niepożądanych.
Obserwacja
kontrolne T K co 3 miesiące; ostatnie z 07.10.2025 r. → stabilizacja choroby (SD) wg RECIST 1.1.
Konkluzja
Schemat PACIFIC nie musi oznaczać braku elastyczności w planowaniu terapii.
Kluczem do sukcesu w tym przypadku była gotowość zespołu MDT do modyfikacji ścieżki w odpowiedzi na zmieniające się warunki kliniczne — bez rezygnacji z radykalnego celu leczenia. Krótka indukcja chemioterapią to narzędzie, które warto mieć w zanadrzu, gdyby warunki anatomiczne utrudniały pierwotny plan leczenia.
Wnioski:
- Niedodma w trakcie planowania RT wymaga decyzji, nie odroczenia.
Krótka chemioterapia indukcyjna (1–2 cykle) potrafi szybko przywrócić warunki anatomiczne pozwalające na precyzyjne planowanie radykalnej chemioradioterapii. - Elastyczność schematu PACIFIC — dodanie kursu indukcyjnego przed cCRT nie wyklucza późniejszej konsolidacji durwalumabem i nie obniża skuteczności całości terapii.
- Chory z Rakiem płaskonabłonkowym z PD-L1 5% odnosi korzyść z konsolidacji durwalumabem — niska ekspresja PD-L1 nie jest argumentem przeciwko zastosowaniu schematu.
- Wykonanie TK w planowaniu radioterapii to ostatni moment weryfikacji warunków klinicznych — należy ją interpretować z taką samą uwagą, jak wyjściowy staging. Wykrycie nowych okoliczności (niedodma, postęp lokalny, rozsiew) zmienia całą strategię.
- Rola MDT jest kluczowa nie tylko przy wstępnej kwalifikacji, ale przede wszystkim w sytuacjach nieoczekiwanych — gdy potrzebna jest szybka, skoordynowana decyzja zmieniająca pierwotny plan leczenia
- Tolerancja durwalumabu w realnej praktyce klinicznej pozostaje dobra
— chory z licznymi obciążeniami (cukrzyca, nadczynność tarczycy, nadciśnienie) ukończył pełny roczny cykl bez istotnych działań niepożądanych.